Mandaty karne

Kary w postępowaniu mandatowym są wymierzane przez Gwardię Narodową na podstawie art. 7–9 Dekretu z mocą ustawy o ochronie porządku publicznego oraz wykonawczego Rozporządzenia o wysokości mandatów karnych. Rejestr kar nałożonych w postępowaniu mandatowym jest dostępny na stronach internetowych Gwardii Narodowej.

Zgodnie z art. 1 ust. 3 Ustawy o lokalnych przepisach porządkowych, „funkcjonariuszom publicznym określonym w lokalnych przepisach porządkowych [...] przysługują, w zakresie ich właściwości terytorialnej, uprawnienia strażników [...]” — a zatem także uprawnienie do nakładania kar w postępowaniu mandatowym.

Jeżeli nałożenie kary w drodze mandatu karnego jest niemożliwe lub niewystarczające, funkcjonariusz może zastosować środek zapobiegawczy — moderację w miejscu publicznym, zakaz wypowiadania się w miejscu publicznym lub zakaz wstępu do miejsca publicznego. Szczegóły znajdują się na odrębnej stronie informacyjnej.

Najważniejsze zasady postępowania mandatowego

• W przypadku przestępstwa, wymierza się karę nadzoru* razem z karą dodatkową grzywny (§ 2 rozporządzenia);
• W przypadku wykroczenia, wymierza się karę nadzoru* albo karę zamienną nawiązki (§ 3 rozporządzenia);
• Karę nałożyć jedynie, gdy nie zachodzi wątpliwość co do osoby sprawcy czynu;
• Nie można nałożyć kary za przestępstwo w postępowaniu mandatowym, jeżeli sprawcą czynu jest senator, poseł lub sędzia, a karę za wykroczenie w postępowaniu mandatowym można nałożyć za jego uprzednią zgodą;
• Funkcjonariusz nakładający karę obowiązany jest:
  • określić wysokość kary (zgodnie z rozporządzeniem),
  • określić przestępstwo lub wykroczenie zarzucone sprawcy oraz
  • poinformować sprawcę o prawie do złożenia w sądzie wniosku o uchylenie mandatu karnego w terminie siedmiu dni od dnia wystawienia mandatu (sąd może także uchylić mandat karny z urzędu);
• Mandat karny staje się prawomocny z chwilą jego wystawienia oraz podlega natychmiastowej egzekucji;
• W postępowaniu mandatowym można nałożyć karę za przestępstwo lub wykroczenie ścigane z oskarżenia prywatnego na wniosek osoby pokrzywdzonej.

* W miejscach publicznych, których warunki techniczne uniemożliwiają uprzednią kontrolę wypowiedzi ukaranego przed ich opublikowaniem, karę nadzoru wykonuje się w ten sposób, że ukaranemu uniemożliwia się wypowiadanie w miejscu publicznym.